Γιάννης Γραικός (ο εξ Αμυνταίου) – Ένα καινούργιο αστέρι στον χώρο της αρχαιοελληνικής έρευνας...

Τα νεότερα για το ανάκτορο Αιγών και ναό Μητρός Αυτόχθονος

(Από το ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ που κυκλοφορεί)

  Στον «Χώρο Τεχνών» της Βέροιας, στις 11 Ιανουαρίου 2014, πραγματοποιήθηκε ημερίδα με θέμα «Αρχαιολογία και Αειφόρος Ανάπτυξη» που διοργάνωσαν η 1Ζ Εφορεία Αρχαιοτήτων και η 11^η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

  Απλός λαός και επιστήμονες παρακολούθησαν με εντεταμένη προσοχή, ενδιαφέρον και χαρά τα επιτεύγματα στους χώρους ανασκαφών, αποκαταστάσεων και Μνημειακών Ευρημάτων στην Βεργίνα, στην Μίεζα Νάουσας (Σχολή Αριστοτέλους), τη Βυζαντινή Μητρόπολη Βέροιας, τον Ναό της Μητρός των θεών Αυτόχθονος στην Λευκόπετρα.

  Η ανταπόκριση του κόσμου αποδεικνύει ότι τα παραπάνω επιτεύγματα είναι πλέον υπόθεση των πολιτών, η οποία ξεπερνάει κατά πολύ τα ενδιαφέροντα της οικογένειας των αρχαιολόγων και των συμπαθούντων αυτούς.

  Επί ημέρες δημοσιογράφοι, επιστήμονες, εκπαιδευτικοί και απλοί πολίτες, μιλούσαν για το έργο των παραπάνω δυο Εφοριών.

  Η προϊσταμένη κα Αγγελική Κοτταρίδου, παρουσίασε τους στόχους των Αρχαιολογικών Εφοριών, την ανάδειξη του Ανακτόρου των Αιγών, ενός οικοδομήματος ύψους δώδεκα μέτρων, του «Παρθενώνα της Μακεδονίας» που θα είναι ορατό από την παράπλευρη οδό ΕΓΝΑΤΙΑ, την ολοκλήρωση του Μουσείου Αιγών το 2015 και ανακοίνωσε δεδομένα για οκτώ νέους Βασιλικούς Τάφους.

  Η κα Μερόπη Χατζημιχάλη και οι Γ. Σκιαδαρέσης και Κ. Τζίμπαλας, παρουσίασαν το έργο Αποκατάστασης Παλαιάς Μητρόπολης Βέροιας. Ο ναός αυτός κτίσθηκε τον 11^ο ή 12^ο αιώνα πάνω σε ερείπια παλαιότερου ναού, συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων μνημείων Μεσαιωνικού Ελληνισμού και θεωρείται από τους σπουδαιότερους στην Βαλκανική.

  Οι τοιχογραφίες που κοσμούν το εσωτερικό, ανήκουν στα πολύτιμα δείγματα Βυζαντινής ζωγραφικής και έγιναν από εξέχοντες αγιογράφους.

  Στην διάρκεια της αιματοβαμμένης Γερμανικής κατοχής, 1941-1945, οι ορθολογιστές προτεστάντες αρχαιοκάπηλοι Γερμανοί, είχαν μετατρέψει τον ναό σε στάβλο!

  Ο φίλτατος ιστορικός – λαογράφος κ. Γιώργος Χιονίδης, με την αρθρογραφία του στον Ημερήσιο και Περιοδικό Τύπο Ημαθίας και Αθηνών, επί πολλά έτη και αγώνες της κυρίας Μαλτέζου, καθηγήτριας στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, συνετέλεσαν τα μέγιστα στην ένταξη του ναού σε προγράμματα αναστήλωσης μέσω ΕΣΠΑ.

  Ο συμπατριώτης μας Γιάννης Γραικός, παρουσίας τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις για τον ναό της Μητρός των θεών Αυτόχθονος στην Λευκόπετρα Βερμίου (κοντά στα διόδια), με θέα τον Αλιάκμονα.

  Ο ναός αυτός είναι ο μόνος αρχαίος ναός που έχει αναστηλωθεί στην περιοχή Ημαθίας και από τους λίγους αναστηλωθέντες στην Βόρειο Ελλάδα.

  Κατ’ ουσίαν πρόκειται για λατρεία και μνήμη στο γενέθλιο Μακεδονικό τοπίο.

  Από ιστορική άποψη, ο ναός ανήκει στην φάση – περίοδο που η Βέροια ήταν το Κοινόν των Μακεδόνων, δηλαδή η τελετουργική πρωτεύουσα των Μακεδόνων στην διάρκεια της Ρωμαϊκής κατοχής, 168 π.Χ. έως 330 μ.Χ.

  Με τρόπο γλαφυρό, καθάριο λόγο, ωραιότατη άρθρωση, με διαλεκτική, δηλαδή με σειρά συλλογισμών που ο καθένας συνδέεται με τον προηγούμενο, όπου όλες ι απόψεις είναι «θέσεις» και με Αριστοτελική διατύπωση διανοημάτων, δηλαδή οι λέξεις να σημαίνουν έννοιες και οι έννοιες να σημαίνουν ιδέες, ο Γιάννης Γραικός συνήρπασε το ακροατήριο και ειλικρινά, ο γράφων, συγκινήθηκε όταν τελειώνοντας ο κ. Γραικός την ομιλία του, συγκέντρωσε το περισσότερο χειροκρότημα απ’ όλους τους εισηγητές!

  Οι φίλοι, Βαλσαμίδης Μανώλης συγγραφέας και Γιοβανόπουλος Κώστας βουλευτής, σε δημοσιευθέντα άρθρα τους είχαν τον παρακάτω  επίλογο: «καταπληκτικοί άνθρωποι, επιστήμονες, εργάτες, Αγγελική Κοτταρίδου, Γιάννη Γραικέ και τα’ άλλα παιδιά, συνεχίστε!»

  Ο γράφων συμπληρώνει ότι, έπαινος αξίζει και στους γονείς του Γιάννη Γραικού, την μητέρα του κυρία Ρούλα, ακούραστη επί δεκαετίες στην οικογενειακή βιοτεχνία άρτου και στον πατέρα του Θεόδωρο, που πολλές φορές έχει βοηθήσει αναξιοπαθούντες συμπατριώτες μας, γονείς που αναμφίβολα συνέβαλαν στην διαμόρφωση της πνευματικής οντότητας του Γιάννη.

Ηλίας Χασιώτης

Ιστορικός ερευνητής Δυτικής Μακεδονίας