Ένα χρόνο η Παναγιώτα, που δεν έβαλε κυλόττα...

Βωμολοχικά τραγούδια και στιχάκια της Αποκριάς στην πιο ασύστολη, παγανιστική, χθόνια γιορτή που επιβίωσε κάτω απ΄ το μαύρο ράσο του χριστιανισμού…

  Αυτή είναι η μοναδική γιορτή στην Ελλάδα που το μαύρο ράσο του χριστιανισμού σηκώνεται παράτολμα και από το πιο βαθύ λαϊκό ένστικτο αναδύεται μια παγανιστική κραυγή.

  Τη συντριβή και την ταπείνωση αντικαθιστούν τώρα οι προκλητικές μεταμφιέσεις, οι άσεμνοι χοροί και τα σκωπτικά τραγούδια.

  Είναι Απόκριες! Πολλά από τα έθιμα που επιβιώνουν ακόμη, σε αυτό το ομογενοποιημένο σύμπαν, προέρχονται από πρωτόγονες ιεροπραξίες που η ρίζα τους χάνεται στους αιώνες, από αρχαίες βακχικές τελετές, ενώ άλλα συμβολίζουν την επικράτηση της άνοιξης επί του χειμώνα και την αναγέννηση της φύσης.

  Είναι τα έθιμα της «ευετηρίας», της ευχής να είναι καλή η χρονιά που έρχεται και τα γεννήματα της γης καλά. Διαδεδομένη πολύ είναι και η αθυροστομία της Αποκριάς, έτσι όπως αποτυπώνεται σε πλήθος τραγουδιών και πειρακτικά στιχάκια.

  Πολλοί, πρώτη φορά τα είδαμε στα "Γαμοτράγουδα" του Φίλιππου Βλάχου και τα ακούσαμε από τη Δόμνα Σαμίου. Αλλά η παρουσία τους είναι πολύ πιο παλιά και βαθιά.

Τις Μιγάλες Απούκριες που ανάβουν οι φωτιές και ζητούν να βρουν ψωλές για να σβήσουν οι φωτιές άναψε και η Χριστίνα που χ’ να γαμηθεί ένα μήνα, άναψε κι η Παναγιώτα, κακαρίζει σαν την κότα κι ανεβαίνει κατεβαίνει και την πούτσα δεν χορταίνει.

Μπρε-μπρε-μπρε-το μπουρανί και τσ’ Χαλατσαινας το μνί. (Τύρναβος)

Ο παπάς μας ο Γιαννής τονε πάτησε μιανής. (Εύβοια)

Δεν θαυμάζιτι κουρίτσια πως γαμεί η ψουλή τη νύχτα δίχους φως, δίχους λυχνάρι δίχως τα κεριά αναμμένα; Δυο πουδάρια σηκωμένα κι άλλα δυο γονατισμένα μια κοιλιά πάνω στην άλλη έχουνι χαρά μεγάλη. (Μυτιλήνη)

Δυο κυράδες κάθονταν έξω από την πόρτα τους, μια της άλλης έλεγε:

-Έχει ο άντρας σου χοντρή;

-Έχει και παράχ’ μωρή!

-Δεν μου την εδανείζεις;

-Καποιανής τη δάνεισα και μου την αρρώστησε κ’ είδαμεν και πάθαμεν για να την γιατρέψουμε. Δώκαμεν και γιατρικά δώδεκα καλάθια αυγά κ’ έξη οκάδες βούτυρο όσο να την δούμε ορθή σαν αγγούρι τρυφερό. (Ήπειρος)

- Παπαδιά μου στραβομούνα τί' ναι κείνο πού' χεις μπρος σου;

-Είν' το τρίχινο σακούλι που το προσκυνούνε ούλοι.

-Παπαδιά μου στραβομούνα τί μου δίνεις να στο σιάξω;

-Μπέτσια τρία και την ευκή μου να μου σιάξεις το μουνί μου. (Ζάκυνθος)

Ήθελα τόσα τάλλαρα να είχα στο συρτάρι όσες φορές το χέρι σου εχούφτωσε παπάρι. (Ζάκυνθος)

Πάει ο πούτσος στο παζάρι, δεν ηξέρει τι να πάρει, βρίσκει του μουνιού τον πάτο και τον κάνει άνω κάτω.

Σαράντα μ'νιά μι κύκλουσαν τον πούτσο να μου φάνι.

Κι ο πούτσος μου καμαρουτός τ' αρχίδια του ρουτάει: -Τί λέτ' εσείς αρχίδια μου μπορώ να τα γαμήσου;

-Να τα γαμήσεις πούτσκαρη κ' ιμείς να σε βοηθούμι να αφήσεις μέρος κι για μας λίγο μέσα να μπούμι. (Ήπειρος)

Μάνα με τρώει το μουνί με γαργαλάει ο κώλος.

Άμα σε τρώει ξύσε το και δος του κ' ένα μπάτσο.

Αυτό δε θέλει ξύσιμο αυτό δε θέλει μπάτσο μόν' θέλει αρχίδια μαλλιαρά και πούτσο κορδωμένο.

Όλα σου ταδωσε ο Θεός μουνί βυζιά και κώλο και μένα τον κακόμοιρο τριακόσια δράμια ψώλο.

Ένα μουνί αρρώστησε βαριά για να πεθάνει το βάζουν μες στη ζάχαρη δε θέλησε να φάει.

Του δίνουν πουτσοκέφαλο κι αρχίνησε να τρώει.

Νάμουν πέτρα στην αυλή σου να με κατουράει το μ'νί σου.

ΠΗΓΗ: lifo