«Homo Pasocus», σχεδόν 50 χρόνια πριν! Και σκηνές Rock απ’ το τοπικό PASOK Story (το original), το παλιό, το καλό… (Μέρος 2ο)

 (Του Α.Θ.Ρ., από το ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ που κυκλοφορεί)…

 Θανάσης Νικολαΐδης: Ένας Ροβεσπιέρος, σκληρός, μαχητής, απόλυτος, πανέξυπνος, μέχρι που ζημίωνε τον ίδιο η εξυπνάδα του, μεγάλος για μια μικρή Φλώρινα, που όμως η πληθωρική του σκέψη, οι βιαστικοί κι άστοχοι πολιτικοί του σχεδιασμοί, τον άφηναν πολλές φορές έξω από πρωταγωνιστικό ρόλο, που την δικαιούταν. Δίδυμο σημαδιακό τα πρώτα χρόνια, με τον Αλεξανδρίδη.

   Για χρόνια, ο κύριος και βασικός αντίπαλος της δεξιο – ακροδεξιάς Φλώρινας, κι ο βασικός «μαέστρος» που έδινε τον ρυθμό σ’ ένα κουμπωμένο, φοβισμένο δημοκρατικό κόσμο της μετεμφυλιακής Φλώρινας, ακόμα κι όταν βρέθηκε στη κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ!

 Κώστας Γκότσης: Ένας «σταχανοβίτης» ατσάλινος, δουλευτής, μαχητής, άφοβος, με συγκροτημένη και παραστατική λαϊκή σκέψη κι έκφραση, που στάθηκε απ’ τους πρώτους, σ’ ότι υπήρχε σαν «προϊστορικό» ΠΑΣΟΚ Φλώρινας!

   Ο μόνος που σε κάθε κεντρική κομματική μας συνέλευση έβαζε ανοιχτά και εις επήκοον, των στελεχών του κόμματος, σαν καίριο και βασικό αίτημα την «ελεύθερη επιστροφή όλων των πολιτικών προσφύγων», ασχέτως γένους (όπως δεν πρόβλεπε ο ψηφισμένος απ’ το ΠΑΣΟΚ, νόμος Γεννηματά – Σκουλαρίκη) για την επιστροφή των πολιτικών προσφύγων του Εμφυλίου!

   Άκουσα σε επανάληψη, ανάλογα με τους νέους ακροατές, τις διηγήσεις, πλαισιωμένες από θεατρινίστικους μορφασμούς και παραστατικές κινήσεις του Κ. Γκότση… «Γύρω στα ’60, μ’ έστειλαν με το τραίνο οι δικοί μου, 15χρονος τότε, στον μετανάστη αδελφό μου, σε μια πόλη της Γερμανίας. Από Φλώρινα – Σαλονίκη και από κει Μόναχο, όπου όμως έπρεπε ν’ αλλάξω τραίνο για την πόλη του αδελφού μου.

   Χάθηκα στον τεράστιο σταθμό του Μονάχου. Κάθισα πάνω στη βαλίτσα μου κι έκλαιγα μουρμουρίζοντας συνέχεια… «λέλε, λέλε μάικο, σα ζαγκίνα»! (αλίμονο μάνα, χάθηκα).

   Ξαφνικά κάποιος μου χτυπάει τον ώμο και μου λέει σε μια γλώσσα που λίγα καταλάβαινα… «αυτή τη γλώσσα που μιλάς, την καταλαβαίνουν 300 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη! Έλα να σου δείξω που να πας»!

   Και τελείωνε την αφήγηση, μ’ ένα ευτυχισμένο χαμόγελο κι ένα αίσθημα ικανοποίησης, για το μεγαλείο της μητρικής του γλώσσας, που καταλάβαιναν 300 εκατ. άνθρωποι, ενώ την Ελληνική, μόνο 10-15 εκατομμύρια!

   Ποτέ στη Νομαρχιακή δεν άκουσα από μέρους του κακή κουβέντα ή μίσος, ή διαβολή για μας τους «άλλους». απλά, παίνευε κι αγαπούσε παθολογικά τους δικούς του. Κι είναι εύλογη κι αποδεκτή μια τέτοια νοοτροπία, από κάθε λογικό Δημοκράτη. Κι ήταν τα χρόνια εκείνα, ανεκτό και δημοκρατικό το ΠΑΣΟΚ, στην διαφορετικότητα και το «άλλο»…

   Το ’84-’85, όταν ήμουν επικεφαλής της τριμελούς γραμματείας της Νομαρχιακής, μας ήρθε κατεπείγουσα εντολή απ’ τα κεντρικά για άμεση διαγραφή του Γκότση για «αντικομματική» συμπεριφορά… («Μακεδονισμό» δηλαδή).

   Τους απάντησα, ότι εγώ… «βρήκα τον Γκότση στο ΠΑΣΟΚ, δεν με βρήκε αυτός για να τον διαγράψω»… Και υπέβαλα την παραίτηση μου απ’ την Νομαρχιακή.

   Δεκάδες άλλοι φίλοι, σύντροφοι, επώνυμοι κι ανώνυμοι, αγνοί, πιστοί, φανατικοί του ΠΑΣΟΚ και του Αλέκου, ο Γιάννης Χριστάκης ο βλάχος, που δεν λειαίνει αιχμηρές γωνίες στην κριτική του και σήμερα. Ο Στέλιος, ο Θόδωρος, ο Γιάννης Παπαδόπουλος, ο Θεοδωρίδης, ο Καπουλίτσας, η Χρύσα, η Κούλα, η Βέττα, η Πάτρα, αγαπητοί και βαθιά χαραγμένοι στη θύμηση… Κομμάτια μιας αξέχαστης εποχής!

 Μιχάλης Τσώτσκος: Και να ήθελες, δεν μπορούσες να κοντραριστείς με τον φίλο Μιχάλη, που πέρα απ’ τον καλοσυνάτο χαρακτήρα του, σε μπέρδευε με κείνες τις τεράστιες λεκτικές του προτάσεις, χωρίς κόμμα και τελεία, που έχανες το περιεχόμενο της διαφωνίας σου μαζί του! Κι ο Μιχάλης έχασε άδικα, κι ίσως όχι καθαρά το ΄89 μια θέση στη Βουλή, που σίγουρα δικαιούταν…

 Εύδοξος Γκερσάνης: Ένας πανέξυπνος λαϊκός άνθρωπος, αυτοδίδακτος «ταχυδακτυλουργός» της πολιτικής, που σήκωσε απ’ τους πρώτους το ανύπαρκτο τότε

ΠΑΣΟΚ της Φλώρινας, με δράση, με επιχείρημα, με πειθώ, με χαμόγελο! Ένας αφάνταστα κοινωνικός, που αποστόμωνε «γραμματιζούμενους» αντιπάλους, με δικολαβίστικα επιχειρήματα.

   Γύρω στο ’80, πήγαμε οι δυό μας στον Άγιο Παντελεήμονα να φτιάξουμε οργάνωση ΠΑΣΟΚ. Στο σπίτι κάποιου δημοκράτη Αγιότη (Νόϊτση;) ήταν μαζεμένοι, ύστερα από συνεννόηση με τον Εύδοξο, δεκαριά Αγιότες, παλιοί κεντρώοι (Θεοχαριδικοί) σίγουρα.

   Άρχισε ο Εύδοξος το σχετικό… μπίρι – μπίρι και τον ακούω να λέει… «θα φτιάξουμε μια «επιτροπή» ΠΑΣΟΚ»… Έκανα να τον διακόψω, αλλά με πάτησε με νόημα στο πόδι και σιώπησα. Στο γυρισμό του λέω… «Τι επιτροπή έλεγες ρε Εύδοξε; Οργάνωση πήγαμε να κάνουμε»… «Αν έλεγα, Άγγελε, οργάνωση, οι μισοί θα την κοπανούσαν! Οργάνωση τους θυμίζει ΕΑΜ και το τι τράβηξαν στη συνέχεια εξ αιτίας του, οι γονείς και οι ίδιοι»!

   Στις εκλογές, κανείς μας δεν ήξερε ποιόν υποψήφιο στήριζε ο Εύδοξος… Οι Ξινονερίτες έλεγαν ότι είχε σε κάθε τσέπη άλλα ψηφοδέλτια για προώθηση. Εκεί όμως που χρειαζόταν, έδινε ανοιχτά τη μάχη, χωρίς «μα» και «μου» και υπονοούμενα… Ένα γνήσιο λαϊκό πολιτικό όν, γνήσιο Homo Pasocus!

 Γιάννης Κάσος: Ένας «τετράγωνος» Αρβανίτης – Ηρακλής, με άγνωστη έννοια το «φόβο της δεξιάς», που τότε ήταν αληθινός για τους πλείστους. Δημοκράτης γνήσιος, φίλος προσωπικός της οικογένειας Παπανδρέου (κάθε χρόνο τον εφοδίαζε με φασόλια Λεχόβου).

   Η πρώτη οργάνωση ΠΑΣΟΚ στο νομό, δικό του δημιούργημα (έστω και άτυπα), ήταν η οργάνωση Λεχόβου. Η πρώτη γυναίκα ΠΑΣΟΚ – μέλος, ήταν η Λεχοβίτισα η Άννα!

 Νίκος Νικολαΐδης: Ο φίλος, ο τοπικός μας στο Αμύνταιο «μπροστάρης» στο ΠΑΣΟΚ και την Αριστερά, μ’ ένα βαρύ οικογενειακό και προσωπικό φορτίο να τον τιμά και να τον οδηγεί.

   Συνοπτικός, περιεκτικός, οργανωτικός, αποτελεσματικός σαν μαθηματικός – φροντιστής για Πανελλήνιες εξετάσεις.

   Για χρόνια υπήρξε ο καθοδηγητής κι ο μπροστάρης μας σε κείνα τα φοβισμένα για τους Δημοκράτες χρόνια…

 Χρήστος Φιλίππου:  Ο παλιός ΕΑΜίτης, ο «καθοδηγητής» της κατοχής, που τον πλήρωσε το ελληναράδικο κράτος με εξορία και οι Γερμανοί, με κάψιμο του πατρικού του σπιτιού! (το μόνο σπίτι που κάηκε απ’ τους Γερμανούς στο Αμύνταιο!).

   Ο Χρήστος, που σκέφτονταν και λειτουργούσε σαν νεολαίος επαναστατημένος της γενιάς του Πολυτεχνείου και κάλλιστα ήτανε παρέα μας, σαν συνομήλικος μας.

 Γιάννης Στρατάκης: Σηματοδοτούσε το νέο ΠΑΣΟΚ, το «κυβερνητικό» το ΠΑΣΟΚ το τεχνοκρατικό, που είχε μπροστά του πολύ δουλειά και λιγοστά στελέχη.

   Πάντα ορθολογιστής, ψύχραιμος, τεχνοκράτης, έξω από φραξιονισμούς και φανατισμούς, που ήταν γεμάτο το παλιό μας ΠΑΣΟΚ.

   Λίγο αργότερα, στο ίδιο μοτίβο του νέου, του δημιουργικού, του κυβερνητικού πλέον ΠΑΣΟΚ, κινούνταν με αυξημένες αρμοδιότητες, οι ικανοί Πετκάνης, Ασπρίδης, ο Ναούμ, ο Κεχαγιάς.

   Η γραφικότητα, η λαϊκότητα, ο ερασιτεχνισμός, ο πρωτογονισμός, η ομορφιά κι η αγνότητα προπάντων, ανήκε πλέον στην προϊστορία του ΠΑΣΟΚ και των ανθρώπων του.

   Και είναι όρος απαράβατος αυτός, παντού και πάντα, όταν καβαληθεί το «καλάμι» και η φθορά της εξουσίας…

 Σίμος Δημόπουλος: Πάντα καλοντυμένος με όμορφο μπλέ κοστούμι και γραβάτα, κι ένα τσιγάρο μόνιμα στο χέρι να καίει…

   Ένας αμίμητος λαϊκός τύπος, με την έντονα Φλωρινιώτικη προφορά του και τα ατελείωτα ανέκδοτα, με το μικρόφωνο του πούλμαν, η διαδρομή για Αθήνα, για κάποιο συνέδριο μας, γινόταν ασήμαντη απόσταση!

 Γιάννης Στάϊος: Ο φίλος, ο κολλητός τα φοιτητικά – χουντικά χρόνια, που μας έδενε τεράστιο

φορτίο αγάπης και συμπόρευσης και που ο φραξιονισμός κι ο παλαιοκομματικός κυβερνητισμός, τη πρώτη δεκαετία της εξουσίας του ΠΑΣΟΚ, μας έκανε δυστυχώς αντιπάλους. Σίγουρα, ο πιο σημαδιακός γραμματέας Νομαρχιακής του ΠΑΣΟΚ, απ’ το ’81 και για περίπου δεκαετία!

   Με όλα τα καλά κι όλα τα κακά χρεωμένος, μιας ανεπανάληπτης εποχής, κι ένας τύπος ανθρώπου που αναδείχθηκε άλλοτε, μέσα από γάργαρα νερά, κι άλλοτε, μέσα από βοθρολύματα…

   Ο Στάϊος διόρισε σε μόνιμες θέσεις, καλοπληρωμένες, όσους δεν είχαν διορίσει, δεκάδες βουλευτές του νομού μας!

   Οι φίλοι μου, οι κολλητοί, οι αγαπητοί δεκάδες χρόνια, οι αχώριστοι, ο Πέτρος Μυλωνάς κι ο Τζιόλες (Κωτσόπουλος)…

   Σε μια κοινή, αδιατάρακτη πορεία οι τρείς μας, κι ο καθένας με τη δική του ομορφιά, την τρέλα, την ιδιαιτερότητα…

   Αξέχαστη διαχρονική συμπόρευση φίλων, γεμάτη σκαμπρόζικα επεισόδια, απίθανε ατάκες (απ’ τον Πέτρο), παλιό ΠΑΣΟΚικό ερασιτεχνισμό, που έπαιζε μεταξύ πλάκας, ιδεολογίας και δράσης.

   Οι φίλοι, οι σύντροφοι τότε, Γιώργος Φαχουρίδης, Μπάμπης Τριανταφυλλίδης, οι Ηπειρώτες φιλόλογοι, Γιάννης Αναγνώστου, ο Κρέστας, όλοι τους, με θεωρητική κατάρτιση, με δράση, με θέρμη, σαν πιονέροι της επανάστασης.

   Πολύτιμες κι αξέχαστες γνωριμίες, με ανθρώπους πλημυρισμένους στο συναίσθημα, το πάθος, τον αυθορμητισμό, τη φιλία και συντροφικότητα. Γνωρίσματα, που μόνο σε ιδιαίτερες συνθήκες αναδεικνύονται…

   Και νομίζω, ότι ήταν τύχη για μας να ζήσουμε μια έντονη, ζωντανή, ξεχωριστή εποχή, που τουλάχιστον τη πρώτη δεκαετία ΠΑΣΟΚ, έγραψε ιστορία…

 Γιώργος Λιάνης: Μια βαθειά τομή η παρουσία του, το ’89 και μετά, στη πορεία, την ουσία, τη

φιλοσοφία, τους ανθρώπους και το style, μ’ ότι είχαμε ως τα τότε, ζήσει, σαν ΠΑΣΟΚ της Φλώρινας.

   Αδιαμφισβήτητα ξεχωριστός, με δική του προσωπική, διαχρονική παρουσία στο προσκήνιο, με ντοκουμέντα αριστερά, με αμέτρητη αναγνωρισιμότητα, γοητεία, διεισδυτικότητα, επικοινωνιακό ταλέντο, κοσμικότητα και Λαϊκότητα, σε σωστές αναλογίες και περιστάσεις.

   Ένα ακτύπητο και σπάνιο πολιτικο – κοινωνικό καθημερινό πρόσωπο, που θα χωρούσε άνετα και με δικό του στίγμα, απ’ τη δεξιά μέχρι το ΚΚΕ!

   Μια Λιάνα Κανέλη αρσενική, χωρίς την κουραστική υστερία της. Κράμα, βλάχος και ντόπιος, μ’ όλα τα καλά και τα ωραία των δύο Μακεδονίτικων ρατσών, με μια γάργαρη, ποιητική, Αθηναϊκή ευφράδεια και μια «βιβλική» ασκητική μορφή, που θυμίζει, ιδίως τώρα, Μάνο Κατράκη!

   Τον αδίκησε, κι ίσως δεν τη χρειάζονταν, εκείνο το καραγκιοζιλίκι της προεκλογικής του εμφάνισης, το ’89, με παρατρεχάμενους μαϊντανούς στις εμφανίσεις του στα χωριά, σαν ιεραπόστολοι στους ιθαγενείς, η Λάσκαρη, ο Γκμόχ, ο Κόκκαλης, ηθοποιοί, τραγουδιστές και διάφοροι μυστήριοι καραγκιόζηδες… «Εγκώ τα ψηφίσει Λιάνη» (Γκμόχ)!

   Και φυσικά, πάνω απ’ όλους, εκείνη η «θεούσα» (!) η ξαδέλφη του η Μιμή, που έσερνε, σαν αρκούδι ξεδοντιασμένο, απ’ τη μύτη, τον γερο – παραλυμένο πλέον Αντρέα, σε μοναστήρια, αγιαστούρες, μάγους και καφετζούδες!

   Πόσες γροθιές μπορούσε ν’ αντέξει το στομάχι μας; Ιδίως μετά εκείνη τη χειρονομία του, όταν κατέβαινε την σκάλα του αεροπλάνου, απ’ την Αγγλία του Γιακούμπ!

   Ο Λιάνης, έκανε τη Φλώρινα γνωστή στην Ελλάδα. Αλλά, μόνο μέχρι εκεί. Δεν άλλαξε στην ουσία τίποτε σε υποδομές, ανάπτυξη, ενώ άλλαξε νοοτροπίες και πρακτικές, σ’ ότι αποτελούσε, καλώς η κακώς, τότε, το τοπικό ΠΑΣΟΚ και τους ανθρώπους του. Έχασε η Φλώρινα την επαρχιώτικη αθωότητα της.

   Επειδή δεν είμαι άδικος, ούτε φτηνιάρης τύπος, πιθανόν ο Λιάνης να ‘βλεπε μπροστά, στο καινούργιο ΠΑΣΟΚ που ερχόταν… και μείς να ήμασταν παλαιοημερολογίτες, που επέμεναν στο παλιό… στη Μονή Εσφιγμένου, «ζηλωτές»!

   Κάτι που πρέπει να του πιστωθεί, είναι ότι ποτέ μου δεν αισθάνθηκα να μας είδε σαν εχθρούς, τους εσω/πολιτικούς του αντιπάλους, με μικρότητα, έστω κι αν «στολίζαμε» τον ίδιο και τους ανθρώπους του με μύρια όσα, που δεν άκουσε ούτε απ’ την ακροδεξιά Φλώρινα…

   Κι ήταν ο πρώτος που μίλησε ανοιχτά για τους «φευγάτους», τους πρόσφυγες της Φλώρινας, για τους συκοφαντημένους χορούς και τα τοπικά πανηγύρια, την γλώσσα των ντόπιων, που ως τα τότε ήταν ταμπού, τέτοιου είδους, επίσημες αναφορές.

   Βέβαια, ο Λιάνης είχε το σχετικό άλλοθι. Ήταν Βλάχος για τους πολλούς και ντόπιος για τους ντόπιους, με κυνηγημένο τον Αμυνταιώτη πατέρα της μάνας του!

   Και δεν μπορώ να μην γράψω, για την απίθανη δικαιολόγηση –ατάκα- του Π. Στεφανίδη, που εξηγούσε την δική του αποσιώπηση τέτοιων καυτών τοπικών ζητημάτων, για τα 8 χρόνια της βουλευτικής του θητείας.

   Είπε λοιπόν σε μια κομματική μας συνέλευση… «Είναι άλλο πράμα να ‘σαι νέγρος, κι άλλο βαμμένος νέγρος! Ο Λιάνης είναι βαμμένος, όχι γνήσιος νέγρος»! Δεν ξεχνιούνται τέτοιες απίθανες κουβέντες…

   «Κουτάλεες»! φώναζε σε κάθε ευκαιρία ο Χρήστος ο Φιλιππάκος, φωτογραφίζοντας τέλεια μια περίοδο και τους ανθρώπους της, που γλυφαν, σκύβαν, φιλούσαν κατουρημένες ποδιές για βόλεμα, χωρίς έστω στοιχειώδες μέτρο και ίχνος αξιοπρέπειας. Και στην απόλυτη ανάγκη, μια στοιχειώδης ντροπή πάντα υπάρχει, στον αξιοπρεπή άνθρωπο…

   Η Φλώρινα με τον Λιάνη, είδε ανέλπιστο, ζεστό και εν πολλοίς, όχι απόλυτα νόμιμο χρήμα…

 - Σεισμοδάνεια, για έναν σεισμό, που ζήτημα να γκρέμισε κάποια αχυρώνα!

 - Επίδομα θέρμανσης, έστω για μια χρονιά, μόνος νομός στην Ελλάδα!

 - Οικονομική ενίσχυση των εμπόρων, για τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς στο… Βελιγράδι!

   Το άκρον άωτον του εκτός τόπου και χρόνου νόμου, που όμως, από κανέναν δεν λοιδορήθηκε.

   Κι είναι νόμος φυσικός κι απαράβατος, δίπλα και πίσω απ’ αυτόν που αντλεί το μέλι… να μαζεύονται, εκτός από φίλους και θαυμαστές και πλιατσικολόγοι, που λατρεύουν την «επιχειρηματική» λαμογιά!

   Η ουσία δυστυχώς είναι, ότι η Φλώρινα έμεινε μια μισθοσυντήρητη, εξαρτώμενη απ’ το Δημόσιο και τους οργανισμούς του παρακμιακή πόλη, χωρίς προοπτική κι ευοίωνο μέλλον…

 Συνεχίζεται…