Το αληθινό νόημα της Φώτισης...

 «Το αληθινό νόημα της φώτισης… είναι να κοιτάς όλη τη σκοτεινιά,

με φωτεινά μάτια» (Νίκος Καζαντζάκης)

   …Για όλους εμάς που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε στον Άγιο Παντελεήμονα Αμυνταίου, η λίμνη Βεγορίτιδα φαντάζει στα μάτια μας μαγική αλλά και ιερή, καθώς αγιάζονται τα νερά της, την ημέρα των Θεοφανείων.

   Εικόνες νοσταλγικές και αλησμόνητες, αιχμαλωτίζουν τις αισθήσεις μας, για να μας ταξιδέψουν, σχεδόν 40 χρόνια μετά, στο μακρινό 1987-1988.

   Τότε, που ο τηλεοπτικός φακός της ΕΡΤ κατέγραψε τον εορτασμό των Φώτων, όπου οι κάτοικοι του χωριού μου αλλά και της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Αμυνταίου συμμετείχαν στο τελετουργικό, από τις όχθες της παγωμένης λίμνης Βεγορίτιδας, όπου βουτούσαν οι τολμηροί κολυμβητές για να ανασύρουν και να πάρουν την ευλογία του Τιμίου Σταυρού, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο την ιδιαίτερη βαρύτητα στη βάπτιση του Θεανθρώπου, αλλά και στον εξαγνιστικό χαρακτήρα του αγιασμού των υδάτων, αναβιώνοντας το έθιμο του πλυσίματος των εικόνων, ένα έθιμο που οι ρίζες του ανάγονται στην αρχαιότητα.

   Με ιδιαίτερη συγκίνηση είδα αγαπημένα πρόσωπα, όπως: τον παπα-Βαγγέλη με την ήρεμη φωνή του να αγαλλιάζει τις ψυχές μας, τη θεία Μένκα Μιντσινίκα να περιγράφει με γλαφυρότητα τα έθιμα με τον αγιασμό, τα κουλούρια, τα στάχια αλλά και την πίτα με το νόμισμα, την κόκκινη κλωστή και το άχυρο· τη θεία Λέτα Μπλάγα να αγιάζει με κλωνάρια βασιλικού το εικονοστάσι του σπιτιού της· τα μεταμφιεσμένα παιδιά να τραγουδούν τα κάλαντα των Φώτων· και τη μεγάλη πομπή να διασχίζει ευλαβικά τον δρόμο για να φτάσει στην πλατεία, όπου περίμενε η ορχήστρα και να συνεχίσει τη γιορτή με μεταμφιέσεις, γλέντι και χορό.

   Καθώς παρακολουθούσα την εκπομπή, θυμήθηκα και την ημέρα της γιαγιάς (Μπάμπιν ντεν), το έθιμο αυτό αναβίωνε κάθε χρόνο στις 8 Ιανουαρίου για να τιμήσουν τις γυναίκες μεγάλης ηλικίας. Σύμφωνα με τους λαογράφους, το έθιμο προέρχεται από τις αγροτικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων.

   Οι γιορτές αυτές γίνονταν στις αρχές Ιανουαρίου, έπαιρναν μέρος μόνο γυναίκες και αποσκοπούσαν στη γονιμότητα των ανθρώπων και των καρπών.

   Ευχαριστούμε την ΕΡΤ3 για την προβολή του σπάνιου αυτού ντοκιμαντέρ, γιατί η παράδοσή μας δεν είναι μόνο νοσταλγικές και αλησμόνητες μνήμες, αλλά ένας ζωντανός διάλογος της Ιστορίας του τόπου μας με το Μέλλον.

   Προς αυτήν την κατεύθυνση εργάζεται ο άξιος πρόεδρός μας Αντώνης Μπλάγας, διοργανώνοντας πολλές εκδηλώσεις που αναδεικνύουν τον τόπο μας με την απαράμιλλη ομορφιά του, τα προϊόντα του, την ιστορία του και τον πολιτισμό του, έχοντας αρωγό τον δήμαρχο του Δήμου μας κ. Ιωάννη Λιάση, αλλά και τη συμβολή των μόνιμων κατοίκων που ζουν και δραστηριοποιούνται στο χωριό, όπου με τον καθημερινό τους αγώνα στηρίζουν και ενισχύουν την ευημερία του.

 Καλή Χρονιά!

 Χρόνια Πολλά και φωτισμένα.

 Μαρίνα Κάγκα

 Επιμελήτρια συγγραμμάτων