Όταν το ράσο συγχέεται με το κομματικό θυμίαμα - Από τη χαραυγή των προσδοκιών στη διάψευση: Γιατί η κοσμική ταύτιση του Ποιμενάρχη πληγώνει τη Φλώρινα…

 …«Κι όταν θα φθάσεις στην ακμή σου, Καίσαρ πια έτσι περιωνύμου ανθρώπου σχήμα όταν λάβεις τότε κυρίως πρόσεξε σα βγεις στον δρόμο έξω»…

 Κ. ΚΑΒΑΦΗΣ  - ΜΑΡΤΙΑΙ ΕΙΔΟΙ

   Υπάρχουν στιγμές που η σιωπή ή η αβροφροσύνη δεν αρκούν και ο λόγος πρέπει να ειπωθεί με σεβασμό αλλά καθαρά. Η πρόσφατη παρουσία του Μητροπολίτη Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίου στο «καζάνι» του κυβερνητικού βουλευτή του νομού, παρουσία υπουργών, είναι μία τέτοια στιγμή.

   Ό,τι γράφεται παρακάτω, γράφτηκε από έναν «αλιβάνιστο και ακοινώνητο» με σεβασμό προς τον Επίσκοπο και χωρίς εχθρότητα, «ἀξιοπιστότερά εἰσι τραύματα φίλου ἢ ἐκούσια φιλήματα ἐχθροῦ».

   Όταν ο νυν Μητροπολίτης ανέλαβε το πηδάλιο της ακριτικής αυτής επαρχίας, η έλευσή του χαιρετίστηκε ως μια χαραυγή ελπίδας.

   Ένας τόπος τραυματισμένος από την απομόνωση, τη φθίνουσα πορεία και την αβεβαιότητα προσδοκούσε έναν νέο, γνήσιο τρόπο ποιμαντικής διακονίας.

   Πίστεψε το ποίμνιο πως ο νέος Ποιμενάρχης θα έφερνε μια πνοή αληθινής πνευματικής ανάτασης, μακριά από παλαιές αγκυλώσεις.

   Φευ, όμως. Όσο περνά ο καιρός, οι προσδοκίες αυτές διαψεύδονται, παραχωρώντας τη θέση τους σε μια βαθιά και δικαιολογημένη  ματαίωση.

   Και εξηγούμαι…

   Η πρόσφατη παρουσία του Σεβασμιότατου στην εκδήλωση απόσταξης τσίπουρου που διοργάνωσε ο τοπικός βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, ανάμεσα σε υπουργούς και κυβερνητικά στελέχη, δεν μπορεί να εκληφθεί ως μια τυχαία ή αθώα κοινωνική συναναστροφή.

   Εντάσσεται, δυστυχώς, σε μια αλληλουχία δημόσιων εμφανίσεων και τοποθετήσεων που προκαλούν εύλογο προβληματισμό στο χριστεπώνυμο πλήρωμα της Φλώρινας.

   Αποτελεί τον τελευταίο κρίκο σε μια αλυσίδα επιλογών που τραυματίζουν το ιερατικό του κύρος. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από είδαμε με έκπληξη τον Ποιμενάρχη να χαρακτηρίζει κυβερνητικά στελέχη ως «Αγγέλους της Αναστάσεως» — μια έκφραση θεολογικά βαρύτατη, η οποία, όσο κι αν επιχειρήθηκε εκ των υστέρων να ερμηνευθεί μεταφορικά, άφησε έντονη την αίσθηση της υπερβολής και της κολακείας προς την κοσμική εξουσία.

   Λίγο αργότερα, η σχεδόν απροκάλυπτη δημόσια στήριξη προς το πρόσωπο του νυν βουλευτή του νομού ήρθε να επιβεβαιώσει ότι τα όρια μεταξύ ποιμαντικής διακονίας και κομματικής ταύτισης έχουν καταστεί επικίνδυνα δυσδιάκριτα.

   Και σήμερα, η εικόνα ενός Επισκόπου ανάμεσα σε καζάνια, κλαρίνα και κυβερνητικές συνάξεις έρχεται να επισφραγίσει αυτή τη διολίσθηση.

   Ο τόπος μας ξέρει από παλιά τι σημαίνει «καζάνι». Τις φθινοπωρινές νύχτες η φωτιά ανάβει κάτω από τον άμβυκα, η μυρωδιά του τσίπουρου απλώνεται στις αυλές και οι άνθρωποι μαζεύονται, γιατί η παράδοση θέλει τον κόσμο μαζί.

   Κανείς δεν ψέγει τον Δεσπότη που συναναστρέφεται τον κόσμο. Το καζάνι όμως εκείνης της βραδιάς δεν ήταν του λαού. Ήταν το καζάνι του κυβερνητικού βουλευτή, με υπουργούς στο τραπέζι. Και ο  Επίσκοπος, ο πνευματικός ηγέτης μιας ολόκληρης τοπικής κοινωνίας, ήταν εκεί στην αυλή της Εξουσίας.

   Εδώ ακριβώς έγκειται και το μέγεθος της ευθύνης του.

   Ο Επίσκοπος Ειρηναίος δεν είναι ένας αφελής ή άπειρος άνθρωπος που παρασύρεται από τα γεγονότα. Είναι ένας ιεράρχης αναμφισβήτητα εύστροφος, με δομημένη προσωπικότητα, με οξεία αντίληψη, βαθιά γνώση των συμβολισμών και πλήρη επίγνωση της βαρύτητας κάθε του λέξης και κάθε του βήματος.

   Ακριβώς επειδή διαθέτει αυτή την πνευματική οξύνοια, δεν δικαιούται να επικαλεστεί άγνοια κινδύνου ούτε παρερμηνεία των προθέσεών του. Γνώριζε άριστα τι σηματοδοτεί η παρουσία ενός Επισκόπου ανάμεσα στους ατμούς των καζανιών, τους ήχους των οργάνων και τα χαμόγελα της κυβερνητικής ευωχίας. Φοβάμαι ότι μοιάζει να επαληθεύονται όσοι υποστηρίζουν ότι επέλεξε συνειδητά να βρεθεί εκεί.

   Η Εκκλησία, κατά την Πατερική της παράδοση, οφείλει να στέκεται υπεράνω κομμάτων, παρατάξεων και πρόσκαιρων πολιτικών συσχετισμών. Ο Επίσκοπος είναι πατέρας όλων των πιστών — και εκείνων που στηρίζουν την κυβέρνηση, και εκείνων που δεν συμφωνούν με τις πολιτικές της.

   Όταν ο Ποιμένας επιλέγει να είναι συνδαιτυμόνας πανηγυρικά με τους φορείς της Εξουσίας, την ώρα που το ποίμνιό του αγωνιά για την επιβίωσή του, το μήνυμα που εκπέμπεται κάθε άλλο παρά παρηγορητικό είναι. Ιδίως σε έναν τόπο, όπως η Φλώρινα, που μαστίζεται από την ανεργία, την ενεργειακή μετάβαση, την ακρίβεια και τη δημογραφική συρρίκνωση.

   Η παρουσία ενός Μητροπολίτη σε μια τόσο ευδιάκριτα κομματική συγκέντρωση, και μάλιστα σε μια εμφανώς προεκλογική περίοδο, δεν είναι ουδέτερη. Μεταφέρει στον κόσμο ένα μήνυμα: ότι η Εκκλησία έχει επιλέξει πλευρά. Ένα μέρος του ποιμνίου, που σκέφτεται και ψηφίζει διαφορετικά, δικαιούται να αναρωτηθεί αν ο ποιμένας του είναι και δικός του ποιμένας.

   Το ίδιο το Ευαγγέλιο θέτει αδιαπραγμάτευτα όρια στη σχέση της Εκκλησίας με την κοσμική εξουσία. Ο Ιησούς υπενθυμίζει στο διηνεκές ότι η αποστολή της Εκκλησίας δεν ταυτίζεται με καμία επίγεια διοίκηση, διότι «ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου».

   Ακόμη περισσότερο, η Αγία Γραφή προειδοποιεί διαχρονικά τους πνευματικούς ταγούς να μη στηρίζουν τις ελπίδες τους στους ισχυρούς της γης: «Μὴ πεποίθατε ἐπ’ ἄρχοντας, ἐπὶ υἱοὺς ἀνθρώπων, οἷς οὐκ ἔστι σωτηρία».

   Ασφαλώς και δεν επιχειρώ θεολογικό «μάθημα» στον Επίσκοπο: και  στέρεη θεολογική μόρφωση έχει και γνωρίζει καλύτερα  τους δρόμους και τους τρόπους της Ορθοδοξίας.

   Η θεσμική ευγένεια και ο σεβασμός προς την πολιτεία είναι αρετές. Η διαρκής, όμως, διολίσθηση σε ρόλο κομματικού συμπαραστάτη αδειάζει τον ποιμαντικό λόγο από τη δύναμη του.

   Η Φλώρινα δεν έχει ανάγκη από έναν Επίσκοπο που θα ευλογεί τις συνάξεις των ισχυρών, αλλά από έναν Ποιμενάρχη που θα στέκεται όρθιος, ανεξάρτητος και παρηγορητικός πλάι σε όλους αδιακρίτως και ιδιαιτέρως στον  αδικημένο και τον ανώνυμο πολίτη Ο τόπος έχει ιστορία και αξιοπρέπεια. Αξίζει έναν ποιμένα που στέκεται στο μέσον, εκεί όπου στάθηκε ο Σταυρός, ώστε να τον βλέπουν όλοι και να τον πλησιάζουν όλοι, πιστοί και μη.

   Ας ελπίσουμε ότι οι αντιδράσεις των κατοίκων της ακριτικής μας πολιτείας  (που είναι πολλές και έντονες, οπότε δεν μπορεί να επικαλείται άγνοια τους  ο Επίσκοπος που και όραση και ακοή άριστες διαθέτει) θα λειτουργήσουν ως αφορμή γόνιμης αυτοκριτικής, ώστε ο επισκοπικός θρόνος να παραμείνει φάρος πνευματικής ευθύνης και όχι σκηνικό κοσμικών και κομματικών συναθροίσεων.

   Ας ελπίσουμε ότι η πικρία  πολλών Φλωρινιωτών θα γίνει αφορμή επιστροφής στην ουσία της διακονίας, προτού η διάψευση των ελπίδων μετατραπεί σε οριστική αποξένωση.

   ΥΓ1.  Προβληματίστηκα προτού δημοσιεύσω αυτές τις λίγες σκέψεις. Δεν είναι που με αρκετοί με συμβούλεψαν «να μην τα βάζεις με τον Επίσκοπο»:  στην πέμπτη δεκαετία της ζωής μου έχω κατακτήσει το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, αφού ούτε κομματικοδίαιτος έχω υπάρξει, ούτε έχω αφήσει να με εκτρέψουν σε μια σωληνοειδή κοσμαντίληψη και σε φανατισμό αριστερόστροφα και δεξιόστροφα αγελαία ένστικτα.

   Κυρίως, όμως,  γιατί γνωρίζω καλά πλέον πως ανάμεσα στον Βωμό και τον Θρόνο υφαίνεται πολύ συχνά,  από τα βάθη των αιώνων, ένας παράδοξος και αταίριαστος εναγκαλισμός, όπου το Ιερό καλείται να ευλογήσει το Βέβηλο, η πνευματική αναζήτηση υποτάσσεται στη δίψα της κυριαρχίας και σε αυτόν τον α-σύμμετρο συγχρωτισμό η κοσμική εξουσία αναζητά το θεϊκό της άλλοθι, επιβεβαιώνοντας το αρχαίο «Auctoritas non veritas facit legem».

   Ως εκ τούτου, ό,τι γράφτηκε πιθανόν να ήταν εξαρχής μια ματαιοπονία.

   Ωστόσο, οι  σκέψεις αυτές δεν κατατίθενται με διάθεση πολεμικής, μα ως καρπός ευμένειας προς το πρόσωπο του Επισκόπου. Η πνευματική αρματωσιά του (αναφέρω ενδεικτικά PhD στην Ιστορία της Ιατρικής) επιβάλλει να του απευθύνει κανείς δημόσια  τον λόγο όχι ως βέλος επίθεσης, αλλά ως γέφυρα συνάντησης. Και είναι ακριβώς αυτή η εκτίμηση που επιβάλλει  παρρησία στα γραφόμενα μου.

   Σε κάθε περίπτωση και προς πάσα χρήση υπενθυμίζω την  παλιά εβραϊκή παροιμία: «Να φοβάσαι το σιωπηλό νερό, τον σιωπηλό σκύλο και τον σιωπηλό άνθρωπο». 

 ΝΙΚΗΤΑΣ Π. ΚΑΚΚΑΒΑΣ

 Καρδιολόγος

 (* Τυχόν σχόλια, δεν θα δημοσιευθούν)…