Διάσπαρτες μικρές εικόνες, που γράφουν αληθινές στιγμές τοπικής ιστορίας…

 (Γράφει ο Α.Θ.Ρ.)

Α) Το Έπος του ‘40

   Η δεκαετία 1940-50 για τη χώρα μας, κι ιδίως για τον παραμεθόριο τόπο μας, ήταν γεμάτη μεγάλα και πρωτόγνωρα γεγονότα.

   Ελληνο-Ιταλικός πόλεμος, κατοχή, Γερμανο-Ιταλο-Βουλγαρική, τριετής, εμφύλιος μακελάρης, που παίχτηκε κι έκλεισε στην ουσία δίπλα μας, αν όχι εντός μας…

   Χωρίς να διεκδικώ απολυτότητα ιστορικής αλήθειας, έρευνας, επιστημοσύνης του ειδικού, έτσι απλά, όπως τα άκουσα αβίαστα τα πλείστα απ’ τους δικούς μου και με μένη σκοπιμότητα, τη καταγραφή ψηφίδων από γεγονότα, αποτολμώ την ιστοριογράφιση τους, χωρίς ίχνος φανατισμού ή βλακώδους προπαγάνδας.

   Άποψη μου είναι, ότι μία άλλη, ξεκάρφωτη φαινομενικά εικόνα μιας στιγμής του παρελθόντος, μπορεί να φωτίσει, να περιγράψει το κλίμα, την κατάσταση, τις συνθήκες που θα γέμιζαν περιγραφικά σελίδες ιστορίας, κοινωνιολογίας, πολιτικής, ηθών, πολιτισμού, της περιόδου, ενός όχι μακρινού και τόσο διαφορετικού με το σήμερα παρελθόντος.

   Πριν μπούμε σε γεγονότα και συνθήκες της εποχής εκείνης… «ποιος ήταν ο πολιτικός, ιδεολογικός χάρτης στα πιστεύω των ανθρώπων της περιοχής μας, πάνω στον καμβά του οποίου γράφτηκε μια ηρωική, παθητική ή και προδοτική στάση των πατριωτών μας;».

   Χοντρικά και περιγραφικά, η πολιτική θέση των συμπατριωτών μας, που έβγαιναν από μία 4χρονη Μεταξική δικτατορία, πολύ σκληρότερη για μερίδα Ελλήνων (αριστεροί, σλαβόφωνοι) απ’ τη χούντα του 1967, ήταν:

 Α) Αγγλόφιλοι, οι πρώην Βενιζελικοί – φιλελεύθεροι, σίγουρα και πολλοί δεξιο-λαϊκοί. Σίγουρα η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων.

 Β) Γερμανόφιλοι, οι βασιλικοί, ακροδεξιοί κι οι αντικομουνιστές Τουρκόφωνοι.

 Γ) Βουλγαρόφιλοι, σαν σύμμαχοι των Γερμανών και «συγγενείς» του ντόπιου Μακεδονικού λαού, που είχε βάρβαρα στοχοποιήσει η Μεταξική δικτατορία και τώρα αισθάνονταν περίπου «ελεύθεροι»!

 Δ) Ρουμανόφιλοι, στα βλαχοχώρια της Πίνδου και της γειτονιάς μας, λόγω βλαχοφωνίας κι επαφών τους με τη Ρουμανία… Σύμμαχη κι αυτή του «άξονα».

 Ε) Κι οι Ρωσόφιλοι – αριστεροί, που στην περιοχή μας ήταν λιγοστοί.

   Βέβαια όλο αυτό το ποικιλώνυμο πολιτικό μωσαϊκό – τουρλουμούκι, βρέθηκε στα βουνά της Αλβανίας το 40 – 41, σαν μια Ελληνική γροθιά, κόντρα στην ανίερη φασιστική Ιταλική επίθεση, κι ήταν ωραία αυτή η σύμπνοια, που έδειχνε την αγάπη τους για τον γενέθλιο τόπο, χωρίς ξένους πατριώτες κι ανελευθερία!

   Η Ιταλική προπαγάνδα, έριχνε προκηρύξεις με αεροπλάνα τους στις γραμμές των δικών μας, που το Σύνταγμα Αμυνταίου Φλώρινας και Καστοριάς ως επί το πλείστον ήταν επανδρωμένα με σλαβόφωνους φαντάρους.

   …«Στρατιώτες της Μακεδονικής γης, το καθεστώς Μεταξά έχει τους πατεράδες σας εξορία και φυλακή και εσείς πολεμάτε και σκοτώνεστε εναντίον μας», περίπου σ’ αυτό το περιεχόμενο ήταν… Ελάχιστοι πίστεψαν κι αυτομόλησαν στον εχθρό…

   Τα συντάγματα της Δυτ. Μακεδονίας δίναν μάχη απ’ την πρώτη μέρα του Πολέμου! Υπήρξαν συντάγματα απ’ την Κρήτη, νησιά, που φτάσαν στο μέτωπο την Άνοιξη του ’41! Νομίζω ότι το 28^ο Σ.Π. είχε και τα περισσότερα θύματα!

   …«Στα ίδια αντίσκηνα, μετά το χειρουργείο, νοσηλεύονταν Έλληνες και Ιταλοί τραυματίες, με την ίδια φροντίδα», έλεγε ο πατέρας μου! Υπήρχε πολεμικός πολιτισμός τότε!!!

   Η επίθεση στην Ελλάδα απ’ τη φασιστική, ιμπεριαλιστική, μεγαλοϊδεάτικη Μουσολινική Ιταλία, το 1940, μέρα με την ημέρα γίνονταν και όλο και πιθανότερη στο Λαό μας, ιδίως, μετά τον τορπιλισμό της «Έλλης» τον 15/Αύγουστο στην Τήνο.

   Στο Αμύνταιο και με τη διαφαινόμενη επικείμενη σύγκρουση, από νωρίς δημιουργείται τεράστια συγκέντρωση στρατιωτικού υλικού, τροφίμων, ιματισμού, ζωοτροφών, σαν έμπεδο ενός επικείμενου κοντινού μετώπου.

   Η δυνατότητα μεταφοράς υλικών με το τραίνο, έδινε αυτή τη δυνατότητα συγκέντρωσης μεγάλης ποσότητας υλικών.

   Το δικό μας Σύνταγμα του Αμυνταίου, το 28^ο και το 33^ο της Φλώρινας, απ’ τον Αύγουστο του ’40 βρίσκεται στην προκάλυψη στην γραμμή Πρέσπα –Κορέστια, με κληρωτούς και επίστρατους παλαιότερων κλάσεων, στρατιώτες.

   Το 28^ο και 33^ο Σύνταγμα Πεζικού, κατέλαβαν και την πρώτη πόλη (Κορυτσά) εκτός Ελληνικών συνόρων. Κι ήταν η πρώτη νίκη Πανευρωπαϊκά εναντίον του Γερμανικο – Ιταλικού άξονα.

   Η κήρυξη του πολέμου, γίνεται 28/10/40, το πρωί, ημέρα Δευτέρα, κι έχει η πόλη μας το σύνηθες μεγάλο Δευτεριάτικο παζάρι… Που παρά τον συναγερμό, δεν διαταράσσεται η λειτουργία του!

   Επίστρατος στην προκάλυψη στις Πρέσπες ο πατέρας μου, βρίσκεται με άδεια στο πατρικό του σπιτικό… «Ξύπνα Θόδωρε», τον σκουντάει η γιαγιά μου η Σουλτάνα, «κηρύχτηκε πόλεμος»! «Άσε με ρε μάνα, εγώ είμαι σε άδεια»!

   Τελικά κάποτε ξυπνάει, αγκαλιάζει και χαιρετάει μάνα κι αδελφή, που τον ξεπροβοδούν μέχρι την εξώπορτα, σταυρώνοντας τον και μυξοκλαίγοντας, με την ευχή «η Παναγιά μαζί σας»!

   Ο άλλος του ο αδελφός ο Νίκος, υπηρετεί ήδη τη θητεία του στο ιππικό, στο Σύνταγμα Σερρών. Δύο παιδιά έτοιμα για τον μακελάρη πόλεμο…

   Κατηφορίζει ο επίστρατος για το τσαγκάρικο του πατέρα του, στην Ε’ Μεραρχίας, που τότε ήταν γεμάτη μαγαζιά, εργαστήρια και γεμάτα ανθρώπους σπίτια!

   ….«Φεύγω πατέρα, άντε γεια»! Κι ο φλεγματικός σαν Άγγλος λόρδος, παππούς μου Άγγελος, που ήρθε το 1912 με δύο απ’ τα αδέλφια του απ’ την Τουρκοκρατούμενη Ανατολική Θράκη και κατατάχτηκαν εθελοντές στον Ελληνικό στρατό και πολέμησαν το 1912-13 στους Βαλκανικούς πολέμους και γύρισαν μετά, άνετοι κι ωραίοι σαν να ‘ταν διακοπές στην Ελλάδα, στην Αν. Θράκη, μονολογεί… «Αμάν βρε Θόδωρε, σήμερα βρήκαν κι αυτοί να ξεκινήσουν πόλεμο, θα βοηθούσες λίγο στο μαγαζί, που έχουμε δουλειά»! «Άντε, να πάτε στην ευχή του θεού, κι όλες οι σφαίρες δεν σκοτώνουν»!

   Στο σταθμό του τραίνου, ρώτησα κάποτε τον πατέρα μου, που πήγε για να πάει στη Φλώρινα, αν υπήρχαν γονείς, συγγενείς, κλάματα, να ξεπροβοδούν τα παιδιά τους; «Όχι» μου είπε, «ήμασταν μόνο φαντάροι»! (Το παζάρι σίγουρα ήταν πιο σημαντικό γεγονός για κείνους τους σκληρούς, γρανιτένιους, σκληραγωγημένους ανθρώπους!).

   Δεκαετία του 1960, κάθε χρόνο τον Ιούλη, πηγαίναμε κατασκήνωση με τους προσκόπους, μια χρονιά Νυμφαίο, μια χρονιά Κλεισούρα. Και πάντα, ο μακαρίτης παλιόφιλος Θωμάς Μίγκος, μας έταζε για του χρόνου… «Θα πάμε στην Κατερίνη, στην Θάλασσα»! (ποτέ μας δεν πήγαμε).

   Σκαρφαλωμένοι λοιπόν σαν μαϊμούδες, 12-13/χρονα τότε παιδιά, με χίλια δυό κλαπατσίμπαλα, σκηνές, ράντζα, καζάνια, κουβέρτες, τρόφιμα, σε τρία κάθε φορά στρατιωτικά Τζέιμς, δε θυμάμαι κάποια μάνα, κάποιο πατέρα, να μας ξεπροβοδίζει εκεί στη Λέσχη Προσκόπων, σαν ν’ απείχε αυτή χιλιόμετρα απ’ το σπιτικό τους! (Το δικό μας απείχε 50 μέτρα μόνο!).

   Φυσικά και θέλω να φωτογραφίσω την τοτινή συμπεριφορά σε σχέση με τη σημερινή υπερπροστασία των γονιών για τα παιδιά τους!

   Και βέβαια, δεν ήταν άπονοι, άστοργοι, αδιάφοροι, απερίσκεπτοι οι τοτινοί γονείς… Απλά, η κοινωνία, η λογική τους, το σωστό τους έτσι τότε λειτουργούσε! Κι η κοινωνία έχει τους κωδικούς της πάντα, στο βάθος του χρόνου. Κάποιους σωστά, κάποιους λάθος.

   Το σίγουρο είναι, ότι για τον Δυτικό κόσμο του σήμερα, αύριο, το… ανθρώπινο κρέας έχει ακριβύνει σημαντικά! Κι είναι καλό αυτό!

   Δε θα ‘ναι μακριά, που οι πόλεμοι της Δύσης θα γίνονται με Drones και πυραύλους, με θύματα όλο και λιγότερα στρατιωτών και περισσότερα απ’ αυτά, αμάχων πολιτών!

   Απ’ τους μεγαλύτερους βιομήχανους της χώρας τότε, ήταν ο Ναουσαίος Λανάρας, που ήταν κι ο εφοδιαστής του στρατού μας σε ένδυση, κλινοσκεπάσματα, όλα μάλλινα τότε, πριν την ανακάλυψη του νάιλον.

   Ο στρατιώτης γιός του Λαναρά, με συνοδό την υπηρέτρια του, νοίκιαζε δωμάτιο σε σπίτι, σχεδόν δίπλα απ’ το πατρικό μας (απέναντι απ’ την αυλή του Γυμνασίου). Η υπηρέτρια του έρχονταν συχνά για καφεδάκι και κουτσομπολιό, στην γιαγιά μου την Σουλτάνα. Και της έλεγε κοντά στα άλλα, ότι… στα γράμματα που έστελνε ο Λανάρας σχεδόν καθημερινά στους δικούς του, έγραφε σαν διεύθυνση αποστολέα «κάπου στο μέτωπο»! Η μπουρζουαζία και τότε και τώρα ακόμα περισσότερα βρίσκεται χιλιόμετρα απ’ το αιματοβαμμένο μέτωπο!

   Λοχίας αρχινοσοκόμος του Υγειονομικού σε «ορεινό χειρουργείο» ο πατέρας μου, μέχρι τα τελευταία του, θυμόταν το όνομα του πρώτου τραυματία του μετώπου, του πρώτου νεκρού, που έγραψε στο «βιβλίο περιστατικών» του ιατρείου.

   Σαλπιγκτής Ιππικού στην πρώτη γραμμή όλου του αγώνα ο θείος μου ο Νίκος, θυμόταν τα ονόματα των στρατιωτών της μονάδας του και πού ακριβώς σκοτώθηκαν! Ακόμη και τα ονόματα των αλόγων τους και που σκοτώθηκαν κι αυτά τα έρμα (!) στα κακοτράχαλα βουνά της Αλβανίας!

   Γύρισαν κάποτε (Απρίλης του ’41) νικητές και συνθηκολογημένοι, με τους επελεύνοντες τώρα Γερμανούς, σ’ ένα μισοέρημο – άδειο Αμύνταιο, αφού οι πλείστοι κάτοικοι, με το φόβο βομβαρδισμών λόγω του σταθμού του τραίνου και των τεράστιων αποθηκών στρατιωτικού υλικού, είχαν καταφύγει σε διπλανά χωριά, σε γνωστούς και συγγενείς.

   Εν τω μεταξύ, στο άκουσμα συνθηκολόγησης και καθόδου των Γερμανών, γίνεται τεράστια «επίθεση» και λεηλασία στις αποθήκες υλικού και τροφίμων, όχι μόνο από Αμυνταιώτες, αλλά κι από κατοίκους διπλανών χωριών, που φόρτωναν σε κάρα ότι υλικό τύχαινε να συναντήσουν! (και πολύ καλά κάνανε!)

   Η λεηλασία αυτή, ονομάστηκε «γιάμα»! (δεν ξέρω την ετοιμολογία της λέξης, που ήταν γνωστή σε όλους).

   Το υλικό (σαπούνι, πετρέλαιο, ιματισμός, κλινοσκεπάσματα), τα τρόφιμα (ρύζι, φασόλια, λάδι, ζάχαρη, ζυμαρικά), οι ζωοτροφές (κριθάρι, χόρτο), κράτησε χορτάτο και ζεστό όλο τον πληθυσμό της περιοχής μας, τα χρόνια της κατοχής, κι ιδίως τον φοβερό χειμώνα του 1941, που πείνασε, ιδίως στις πόλεις, όλη η Ελλάδα.

   Και τα χρόνια της κατοχής, λειτούργησε ένα κρυφό παζάρι ανταλλαγής προϊόντων, ανάλογα με το είδος που είχε σ υπερεπάρκεια ο καθένας νοικοκύρης της περιοχής!

   …«Έχω σαπούνι και ζάχαρη, θέλω ρύζι και πετρέλαιο», φυσικά όλα στα κρυφά, γιατί όταν μπήκαν οι Γερμανοί κατάσχεσαν ότι είχε απομείνει στις αποθήκες τις στρατιωτικές! Και πυροβολούσαν όταν κάποιος επιχειρούσε να αρπάξει εναπομείναν υλικό…

   Οι Γερμανοί στη Δυτ. Μακεδονία, μπήκαν τον Απρίλιο του ΄41, αφού έσπασε το Σερβικό μέτωπο, με διαδρομή προς τα νότια, σε εμάς, απ’ τα στενά του Κλειδιού, στη Κεντρική Μακεδονία απ’ την κοιλάδα του Αξιού, στην Ανατ. Μακεδονία, αφού έσπασε απέλπιδα η αντίσταση του στρατού μας, στα Οχυρά του Ρούπελ!

   Μια μαύρη κι αποκρουστική σελίδα δυστυχώς για το Αμύνταιο και τους ανθρώπους του, γράφτηκε, τις μέρες λίγο πριν την εισβολή των Γερμανών στη πόλη μας.

   Ένα Σέρβικο τραίνο, γεμάτο Σέρβους πρόσφυγες –σίγουρα πλούσιους- που φεύγαν απ’ την κατακτημένη πατρίδα τους προς την ομόδοξη, φιλική κι ακόμη ελεύθερη Ελλάδα, σταμάτησε στον σταθμό μας για ανεφοδιασμό σε νερό… Τότε, ένα τσούρμο επαίσχυντων νεαρών Αμυνταιωτών, ανάμεσα των οποίων και γνωστότατος πολιτικός της δεξιάς, ο Α.Ζ., όρμησαν στα βαγόνια των κυνηγημένων οικογενειών – προσφύγων, κι άρπαξαν τιμαλφή, χρήματα, υλικά αξίας!

   Κάθε τόπος δεν έχει μόνο στιγμές και πράξεις ηρωικές, αλλά και ντροπιαστικές, σκοτεινές κι αποκρουστικές, που κακώς μπαίνουν σαν… σκουπίδια κάτω απ’ το χαλί και ξεχνιούνται…

   Ο πόλεμος βγάζει ένστικτα άγριου θηρίου, σε πάμπολλους… προηγούμενα σταυροκοπούμενους νοικοκυραίους!

   Οι Γερμανοί, κι ιδίως οι προπορευόμενοι μοτοσικλετιστές τους, χτυπήθηκαν από κομάντος Νεοζηλανδούς, στα στενά του Κλειδιού και αρκετοί σκοτώθηκαν, πριν κατηφορίσουν στο κάμπο του Αμυνταίου.

   Θάφτηκαν εκεί, στο λόφο πριν τη στροφή για το Κλειδί, ακόμα υπάρχει Γερμανικός σιδερένιος σταυρός! Κι έγινε η ονομασία του τόπου… «Γκερμάνσκι γκρομπίστα» (Γερμανικά μνήματα)

   Λίγο πριν την εκταφή των Γερμανών στο Κιλί – Ντερβέν, η Βουλγαρική προπαγάνδα κι επιρροή στην περιοχή μας (πρωταγωνιστής ο Βούλγαρος λοχαγός Κάλτσεφ), οργάνωσε «μνημόσυνο» στον τόπο των θαμμένων εισβολέων Γερμανών!

   Με κάρα γεμάτα κόσμο, πλήθος ανθρώπων της περιοχής μας (βλακωδώς) ανηφόρησε προς Κιλί – Ντερβέν, να τιμήσει το μνημόσυνο, στο οποίο καλέστηκαν και Γερμανοί αξιωματικοί!

   Αφού τελείωσε ο παπάς την σχετική λειτουργία, ο επικεφαλής της εκδήλωσης Βουλγαρόφιλος πρόεδρος του Κλειδίου, φώναξε δυνατά προς τους ευσεβείς συμμετέχοντες, τους …τεθλιμμένους! …«Σέγκα σάτι που κολένα» (τώρα όλοι στα γόνατα)!

   Και γονάτισε ευλαβικά ένα πλήθος που τιμούσε τους Ναζιστές συμμάχους, της φασιστικής Βουλγαρίας! Μύλος η υπόθεση… που, μόνο στις δεδομένες πολιτικο- κοινωνικές συνθήκες της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, μπορεί ψύχραιμα κι αντικειμενικά, να εξηγηθεί…

   Ένα φασιστικό βίαιο και τυραννικό γι’ αυτούς τους ανθρώπους Μεταξικό καθεστώς (ρετσινόλαδο, εξορίες, απαγόρευση γλώσσας, μπουντρούμια, ξυλοδαρμοί), είχε προηγηθεί, πριν θεωρήσουν τους ναζιστές εισβολείς, σαν «ελευθερωτές» απ’ τα δεινά τους!

   Όλα με ψυχραιμία κι ανάλυση, έχουν την εξήγηση τους.

   Ο επαναστατικός ΙΡΑ της Ιρλανδίας, διαχρονικός εχθρός της κατοχικής γι’ αυτούς Αγγλίας, ήταν σύμμαχος του Χίτλερ! Οι Ιρλανδοί, βασανίζονταν και φυλακίζονταν απ’ τους Εγγλέζους, όχι απ’ τον Χίτλερ που πολεμούσε τους Εγγλέζους!

   Κι η βία κι ανελευθερία, δημιουργούν τέτοιες παθογένειες…

   Μετά ένα χρόνο κατοχής, ήρθε διαταγή των Γερμανών να εκταφιαστούν οι νεκροί τους και να σταλούν με το τραίνο στην Γερμανία.

   Η τότε Κοινότητα Αμυνταίου, (Πρόεδρος της ο θείος μου Λεωνίδας Ρακόπουλος), έβγαλε ονομαστική κατάσταση νεολαίων, που έπρεπε να κάνουν την εκταφή, με επίβλεψη των Γερμανών… Επειδή οι νεκροί θάφτηκαν τυλιγμένοι στα δερμάτινα παλτά τους, που φορούσαν οι Γερμανοί μοτοσικλετιστές, δεν έλιωσαν τα πτώματα κι οι νεαροί «νεκροθάφτες» έβγαζαν συνεχώς τα σωθικά τους…

   Μετά τη συνθηκολόγηση Τσολάκογλου – στρατάρχη Φον Λιστ, οι φαντάροι μας, άοπλοι, απ’ την Αλβανία, βάδισαν σχεδόν ανενόχλητοι μέχρι το… Ταίναρο!

   Οι Δυτικομακεδόνες, τυχεροί, φτάσαν πολύ γρηγορότερα στα σπιτικά τους. Ο πατέρας μου μάλιστα κι ο θείος μου, φέραν μαζί τους και τον οπλισμό τους, που παρ’ ολίγο το ’43 να τους στοιχίσει οικογενειακώς τη ζωή τους!

   Εχθρός κι αμυνόμενος τώρα στην Ελλάδα, κόντρα στην Γερμανική καταιγίδα, είναι οι Άγγλοι, οι Νεοζηλανδοί, που φτάνουν κατά κάποιους υπολογισμούς και τις 40 χιλ. άνδρες, στη χώρα μας!

   Ο ρόλος τους είναι να καθυστερήσουν την προέλαση των Ναζί για να μπορέσουν ν’ απεγκλωβιστούν στα νότια της Ελλάδας οι δυνάμεις τους, που έδωσαν και την τελική τους μάχη στη Κρήτη, μαζί με τους Κρητικούς πολέμαρχους.

   Δύο κομάντος Νεοζηλανδοί, αφού ανατίναξαν τη γέφυρα στο δρόμο Αμύνταιο – Ξινό Νερό, μπήκαν στο Αμύνταιο και κρύφτηκαν στο υπάρχον και σήμερα απομονωμένο σπίτι, μόλις περάσουμε το πασάζιο για Βεγόρα, στο δεξί μας χέρι. Εκεί άναψαν φωτιά και στέγνωναν τα βρεγμένα ρούχα τους, στη σόμπα του αδειανού από ιδιοκτήτη σπίτι.

   Οι Γερμανοί, με τα μηχανοκίνητα τους στους δρόμους της πόλης, φώναζαν δυνατά… «Ίγκλις – Ίγκλις;», ψάχναν Εγγλέζους. Ένας ανόητος; Γερμανόφιλος; Βουλγαρόφιλος; μεγαλομπακάλης στη Μεγ. Αλεξάνδρου, ο Η. Π., έδειξε με το χέρι του το απομονωμένο σπίτι που κάπνιζε η καμινάδα του.

   Οι Νεοζηλανδοί αιφνιδιάστηκαν κι εκτελέστηκαν επί τόπου! Και πιθανότατα, μια – δύο μέρες μετά θάφτηκαν εκεί στην αυλή του σπιτιού…

   Κάθε μέρα που περνάω από εκεί, θυμάμαι την τραγική τύχη των δύο άτυχων νεαρών, που η άδικη μοίρα τους, τους έπαιξε τέτοιο απαίσιο παιχνίδι, να θαφτούνε χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά απ’ την όμορφη ειρηνική χώρα τους!

   Ας ελπίσουμε σήμερα, η βλακώδης πολιτική των «προθύμων» της φον ντερ Λάιεν, δε θα θάψει Ευρωπαίους νεαρούς (κι Έλληνες) στα αχανή, μαύρα χωράφια της Ουκρανίας!

   …Το πρώτο σαμποτάζ, πραγματικό ή κατά λάθος στην περιοχή μας! Οι Νεοζηλανδοί είχαν ανατινάξει και τη γέφυρα στον Σωτήρα, που τότε το ποτάμι είχε πολύ νερό…

   Οι πρώτοι Γερμανοί μοτοσικλετιστές – ανιχνευτές, στην ανατιναγμένη γέφυρα μπροστά, βάλαν σαν μπάρα ένα μακρύ ξύλο, ένα Stop κι ένα βέλος, που έδειχνε για τη διάβαση του ποταμού, μια όχθη πιο ρηχή, για τα αυτοκίνητα που θα ακολουθούσαν…

   Ένας κάτοικος του Σωτήρα, το βράδυ, είτε σαν σαμποτάζ είτε για να κάψει στη σόμπα του το δοκάρι, το πήρε στην αυλή του! Έτσι, ένα ανοιχτό Γερμανικό τζιπ, με αξιωματικό μέσα και τον οδηγό του, κατηφορίζοντας ξένοιαστα, έπεσε και χτύπησε στα τοιχώματα της κατεστραμμένης γέφυρας και… καπούτ! οι δυό τους…

   Την άλλη μέρα, μπλοκάρεται όλο το χωριό, με τους άντρες όλους στην πλατεία σαν ύποπτους για το πιθανό σαμποτάζ… Σώθηκαν, γιατί οι Γερμανοί εντυπωσιάστηκαν, που σ’ ένα μικρό χωριό, μπαίνοντας στην Ελλάδα, βγήκε ένας χωρικός και τους μίλησε Γερμανικά και τους είπε ότι δεν υπάρχουν αντάρτες στο χωριό τους! Φυσικά και το ότι δεν γνώριζαν ότι υπήρχε μπάρα με Stop που κάποιος αφαίρεσε.

   Ο χωρικός ήταν ο μπάρμπα Λάζος Γεωργιάδης, παππούς του φίλου μας του μακαρίτη Άκη! Τα ψευτογερμανικά τα έμαθε γιατί πιάστηκε αιχμάλωτος των Γερμανών στον Α» Παγκόσμιο πόλεμο στην πατρίδα τους, τον Καύκασο…

 Συνεχίζεται…