Όλα αλλάζουνε, κι όλα τα ίδια μένουν…

 (Γράφει ο Α.Θ.Ρ.)…

  Ο έμπορας, όταν φαλιρίσει «τα παλιά τεφτέρια του ανοίγει», λέει το παλιό λαϊκό ρητό. Κι ο αρθρογράφος, όταν δεν έχει έμπνευση ή σκυλοβαριέται, ανατρέχει σε παλιά του δημοσιεύματα! Ιδίως όταν αυτά γίνονται μετά ένα τέταρτο του αιώνα επίκαιρα, από παρεμβάσεις… Γιαννάκηδων, τοπικών αρχόντων, με διαταγή…

   Verboten (απαγορεύεται) στην Banda Entopica σε ήχους και ακούσματα που κυριαρχούσαν μέχρι πριν λίγες δεκαετίες, στην πιάτσα, τους δρόμους, τα μαγαζιά της Φλώρινας!

   Καλά, η Φλώρινα έχει ζήσει και συγκλονιστικότερες στιγμές, όπως τότε στο γύρισμα της ταινίας του Αγγελόπουλου «Το μετέωρο βήμα του πελαργού», που αποκάλυψαν μια μικρόπολη του Ιράν, όταν το Χομεϊνικό στοιχείο μεσουρανούσε στη χώρα των ποιητών και των ρόδων (Ιράν!).

   Λογικό στη πόλη των ζωγράφων και καλλιτεχνών, να εκτυλίσσονται τέτοιες σκηνές απείρου κάλλους και ξευτίλας, που κάνουν να πρωταγωνιστεί η Φλώρινα, προς στιγμή, στην επικαιρότητα…

   Μόνο που να γίνεται κάποιος… βασιλικότερος του βασιλέως, δεν είναι δύσκολο, είναι αστείο! Και σίγουρα ατελέσφορο.

   Το παρακάτω άρθρο «Πολυ-πολιτισμικός πλούτος» το έγραψα 9/1/2003, στην εβδομαδιαία τοπική εφημερίδα Φλώρινας «Παρατηρητής»…

 Πολυ-πολιτισμικός πλούτος

   Ας σου τύχει να βρεθείς –εσένα του Μακεδόνα και μάλιστα του Δυτικομακεδόνα- σε γαμήλιο γλέντι, σε φιλικό τσιμπούσι, σε πανηγύρι του χωριού στη Πελοπόννησο, στην Κρήτη, σε νησί του Αιγαίου, στην Ήπειρο, θα κουραστεί το αυτί σου, θα βουίξει το κεφάλι μετά κάποιες ώρες, θα κοιτάς το ρολόι σου από το άκουσμα του ίδιου ρυθμού, ενός επαναλαμβανόμενου τραγουδιού, μιας παραπλήσιας μουσικής φόρμας, που κρατάει ατέλειωτα όλη νύχτα!

   Αλλιώς έχει μάθει το αυτί μας και σίγουρα, μακριά από μένα ο τοπικιστικός σωβινισμός!

   Είναι ουράνιος, είναι γλυκύτατος ο ήχος που βγαίνει απ’ το νησιώτικο βιολί!

   Ένας ήχος που κανακεύει τη θάλασσα τη λεβεντοπνίχτρα, που παρακαλάει την Παναγιά για καλοτάξιδο καιρό των αγαπημένων, που θυμίζει άσπρο ξωκλήσι και βαθύ γαλάζιο Αιγαίο.

   Είναι ρωμαλέος και λεβέντικος, κελαηδά σαν αηδόνι της άνοιξης, το κλαρίνο, στα χείλη του δεξιοτέχνη «χαμουτζή» με το μελαχρινό δέρμα και τα καλοχτενισμένα σε χωρίστρα μαλλιά!

   Ένας ήχος που παραπέμπει στη φουστανέλα, τις πιστόλες στη μέση και το «φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους», του μέγιστου Θοδωρή Κολοκοτρώνη!

   Ένας ήχος που μυρίζει Ελλάδα, Πάσχα και Άνοιξη, ελιές, θυμάρι και σουβλιστό αρνί, λαμπρό ήλιο και μαργαρίτες στην πρασινισμένη ραχούλα.

   Η Κρητική Λύρα, ένα οργανάκι τόσο δα, που χορεύει στο πόδι του Λυράρη, με τους ένρινους μακρόσυρτους ήχους που παραπέμπουν σε μυστήριους Μινωϊτες που χόρευαν με ταύρους σε σαλόνια με ψηφιδωτά της Κνωσού, πριν 4.000 χρόνια!

   Ένας ρυθμός που κάνει τον λεβεντόκορμο μυστακοφόρο Κρητικό, ν’ αναπηδά, να γέρνει, να μισοτρέχει. Ένας ξέφρενος χορός, που έκανε τον κονδυλοφόρο του Καζαντζάκη, να χορεύει και να χαράζει στο χαρτί, αθάνατα λογοτεχνικά μνημεία, που διαβάζονται σ’ όλον τον κόσμο!

   Έναν ρυθμό που κάνει τον Κρητικό ένα διαχρονικά λέφτερο και επαναστάτη, που δεν σηκώνει το λουρί και το ‘χει αποδείξει!

   Ένα ήχο που κρατούσε όρθιο τον Μέγα Βενιζέλο, όταν συγκρούονταν με το παλάτι, ή διαπραγματεύονταν με τους ευρωπαίους για να διπλασιάσει την Ελλάδα!

   Το αργόσυρτο τραγούδι, με συνοδεία ένα παραπονιάρικο κλαρίνο του Ηπειρώτη, που γλυκαίνει το βάσανο της ξενιτιάς, τον πόνο της Αγάπης, την σκληρή επιβίωση του σ’ έναν ορεινό φτωχό τόπο, που έβγαλε εθνικούς ευεργέτες, σκληροτράχηλους και αγνούς Μποτσαραίους και Τζαβέλαινες και τελευταία, γέμισε την Ελλάδα με χρυσούς Ολυμπιονίκες, με σημαιοφόρους μαθητές στις παρελάσεις και εργατικούς νοικοκυραίους, που καθάρισαν την Ελλάδα από τα «μπάζα» της χειρονακτικής δουλειάς!

   Το ίδιο και χειρότερο θα πάθεις, αν σου τύχει να περάσεις την πόρτα κάποιας «Λεμόνας», κάποιου «Ξενιτέα», κάποιου «Κορτσόπον» στο Κιλκίς, τη Δράμα ή την Κατερίνη!

   Το μαραφέτι αυτό που λέγεται «κεμεντζές» και χορεύει με χάρη στο χέρι του συμπαθούς Πόντιου, στριγκλίζει για τον μη Πόντιο, σα να λιμάρουν λαμαρίνες, ξεσηκώνει όμως τη ψυχή, τα πόδια, τα χέρια, τα σωθικά του καλόκαρδου συμπατριώτη μας!

   Ο Βολιώτης Ιάσωνας με την παρέα του τους Αργοναύτες, ήταν ο πρώτος που άνοιξε τον δρόμο του πηγαινέλα με τον «Άξενο Πόντο» μέχρι τον Καύκασο, που συνεχίζει να ενδιαφέρει τους πλούσιους και ισχυρούς του κόσμου.

   Μας έφερε και Νύφη, εκείνη την τραγική Μήδεια! Μόνο που η Ανθελληνική Δημόσια Παιδεία μας, κάνει μυθικό πρόσωπο τον Γόη Ιάσωνα, τον Μίνωα, τον Θησέα και ιστορικά πρόσωπα του Νώε, του Σήμ, Χαμ και Ιάφεθ!

   Και έρχομαι στο σταυροδρόμι, στο χωνευτήρι που λέγεται Δυτική Μακεδονία.

   Η γλυκιά σλάβικη μελωδία του «χάλκινου», που έρχεται από το βάθος των Βαλκανίων και φτάνει μέχρι τα Γρεβενά, έχει πολλά να διηγηθεί στο πέρασμα της, από την ταραγμένη διαχρονικά αυτή περιοχή.

   Ένας ήχος, που σαν τα πουλιά, τις χήνες του χειμώνα, δεν τον σταμάτησε το μέχρι πρόσφατο «σιδηρούν παραπέτασμα» που μας χώριζαν με τον αδελφό μας!

   Ένας ήχος, που βρέχεται στο πέρασμα του από τον Δούναβη, που περνά την βομβαρδισμένη μεσαιωνική γέφυρα του Μοστάρ, που χαϊδεύει τα σκουρόχρωμα κωνοφόρα

του Βορρά, που σφυρίζει στους τρούλους και καμπαναριά σ’ όσες έμειναν, από τις χίλιες ορθόδοξες εκκλησίες και μοναστήρια του Κοσσόβου, για να καταλήξει από τα πράσινα φαράγγια, στην πεδιάδα της Πελαγονίας, της Εορδαίας, της Ορεστίδος, της Αλμωπίας.

   Ακόμα και το μοιρολόι για τον σκοτωμό του Παύλου Μελά έχει την υπέροχη γλυκιά μελωδία, που παραπέμπει σε Βόρεια ακούσματα!

   Είναι υπέροχο, που στο πανηγύρι του χωριού, στη χοροεσπερίδα του Συλλόγου, στο γάμο εναλλάσσονται συνταιριασμένα. Ήχοι, που παραπέμπουν σ’ άλλες καταβολές. Είναι υπέροχο που όλοι γνωρίζουν και όλοι χορεύουν, όλους τους χορούς!

   Αυτή η εναλλαγή της μελωδίας, της φόρμας, του ρυθμού, χαϊδεύει ευχάριστα τα’ αυτιά και τα μάτια και κάνει το γλέντι να φουντώνει με τη μέθη της μουσικής και του χορού και όχι του ποτού!

   Ο λεβέντικος Μακεδονικός με το Αρβανίτικο «Μπεράτι» με το αργόσυρτο καμαρωτό βλάχικο, το γοργοπόδαρο «κότσαρι» με τη γεωργιανή «καζάτσκα», με το μικρασιάτικο αντικριστό ζεϊμπέκικο.

   Το καλαματιανό, με το Αντρίκιο χασαποσέρβικο, ο ανατολίτικος καρσιλαμάς, το λάγνο τσιφτετέλι της Ανατολής, που πλημμύρισε απ’ άκρο σ’ άκρο την Ελλάδα. Είναι ένας τοπικός ΠΛΟΥΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ που πρέπει προσεκτικά να διαφυλάξουμε.

  Υπήρχε μια ελπίδα διαχρονική για τους απανταχού ρατσιστές, ότι η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου DNA, θα έδειχνε και τις ξεχωριστές ράτσες και τις όποιες καταβολές μας (ακόμη φωνάζουν οι χούλιγκαν του Νότου, «Βούλγαροι» τους Παοκτσίδες και Αρειανούς!).

  Δυστυχώς γι’ αυτούς, το 99% του DNA μας είναι ίδιο μ’ αυτό του χιμπατζή – Μεγάλε Δαρβίνε!

   Το υπόλοιπο 1% που αφορά το γένος των ανθρώπων, δε δείχνει διαφορές ή ομοιότητες για να χωριστούμε σε Βούλγαρους, Βλάχους, Αρβανίτες, Τούρκους και σούπερ Έλληνες!

   Βέβαια, η διαφορά υπάρχει και καλλιεργείται, στ’ αδειανά πονηρά κρανία κάποιων φυλάρχων, ή κάποιων σκοτεινών παράκεντρων που την χρειάζονται για προσωπικό όφελος! Ή για κάποια «αναμπουμπούλα»...